2021-10-17 (aktualizacja: 2026-08-27)
W artykule przybliżamy kwestie związane z reprywatyzacją, m. in. podpowiadamy, gdzie można sprawdzić ryzyko roszczeń reprywatyzacyjnych.
Reprywatyzacja polega na zwrocie właścicielom lub ich spadkobiercom utraconego przez nich na skutek wywłaszczenia bądź nacjonalizacji majątku. Ze względu na brak stosownych regulacji prawnych kwestia roszczeń reprywatyzacyjnych budzi sporo kontrowersji.
Na czym polega reprywatyzacja i kiedy roszczenia reprywatyzacyjne mogą być zasadne
Kwestia reprywatyzacji często budzi obawy osób nabywających mieszkania na rynku wtórnym, zwłaszcza w przypadku tych zlokalizowanych w kamienicach. Roszczenia reprywatyzacyjne są skutkiem powojennej polityki komunistycznych władz Polski, które na podstawie różnych dekretów (w Warszawie był to tzw. dekret Bieruta) znacjonalizowały grunty, najczęściej należące przed wojną do osób, które podczas wojny zginęły bądź zostały zmuszone do opuszczenia kraju. W trakcie tego procesu popełniono wiele błędów, polegających na niestosowaniu się przez władze do ustalonych przez nie procedur, jak na przykład obowiązek poinformowania poprzednich właścicieli o procesie nacjonalizacji należącej do nich ziemi, czego często nie robiono, pomimo znajomości miejsca ich pobytu.
Obecnie spadkobiercy dawnych właścicieli często odnajdują się, ale warto podkreślić, że nie przysługuje im automatycznie prawo do gruntu, który przed wojną był własnością ich rodziny. Podstawą do wszczęcia procedury reprywatyzacji będzie znacjonalizowanie przedmiotowego gruntu niezgodnie z obowiązującym ówcześnie prawem.
Reprywatyzacja a zakup mieszkania w kamienicy
Nabywcy mieszkań w budynkach, które postawione są na gruntach, wobec których może zostać wszczęte postępowanie reprywatyzacyjne, zasadniczo nie mają powodu do obaw, ponieważ reprywatyzacja nie dotyczy mieszkań własnościowych. Nawet w przypadku, gdyby grunt pod budynkiem miał zostać skutecznie reprywatyzowany, to będzie to głównie problemem lokatorów komunalnych, którzy mieszkania wynajmują od miasta, będącego właścicielem gruntu i budynku, ponieważ będzie to dla nich oznaczać zmianę wynajmującego, warunków najmu, a może nawet jego wypowiedzenie.
Właściciele mieszkań w budynku na zreprywatyzowanym gruncie mogą w negatywny sposób odczuć skutki tego procesu na przykład w formie wzrostu czynszu na przykład za użytkowanie parkingu lub podwórka, wynikającego z podniesienia stawek za dzierżawę gruntu wokół kamienicy przez nowego właściciela.
Gdzie sprawdzić ryzyko roszczeń reprywatyzacyjnych
Zawsze przed zakupem nieruchomości należy szczegółowo sprawdzić księgę wieczystą dla niej prowadzoną. Warto w tym zakresie skorzystać z pomocy prawnika z kancelarii, zajmującej się między innymi audytem nieruchomości, takiej jak na przykład Pewny Lokal.
Jeżeli w księdze miałoby znaleźć się ostrzeżenie o postępowaniu reprywatyzacyjnym, wówczas dzięki jej sprawdzeniu decyzję o zakupie danej nieruchomości podejmować będziemy posiadając kompletną wiedzę na temat jej stanu prawnego.
Autorem posta jest Patrycja Milowska
Kupujesz lub sprzedajesz nieruchomość?
Zostaw nam swój numer i rozpocznij 60 sekundowy quiz
Kupujesz czy sprzedajesz nieruchomość?
Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:
Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:
Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:
Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:
Ostatnie pytanie: Zaznacz umowy, które według Twojej wiedzy podpisałeś/aś:
Gratulujemy podjęcia decyzji! Pamiętaj jednak, że jeśli kupujesz dom od dewelopera, który już jest wybudowany, to bardzo ważne, żebyś m.in.:
-
Sprawdził dokładnie zapisy umowne - najpewniej będziesz podpisywać umowę przedwstępną, a nie deweloperską. To ważna różnica!
-
Zweryfikował dewelopera i bezpieczeństwo inwestycji - nieruchomości domowe to mniej "ucywilizowany" niż rynek mieszkaniowy!
-
Miał prawo do odbioru deweloperskiego i wiedzę techniczną, jak sprawdzić nieruchomość. W przypadku domów to szczególnie ważne!
